Định nghĩa của kính ngữ

Kính ngữ (높임법) được định nghĩa ngắn gọn trong Từ điển tiếng Hàn Tiêu chuẩn là “cách nói chuyện thể hiện sự đề cao, tôn trọng người khác”. Trong giao tiếp, không chỉ có người nói và người nghe mà còn có sự xuất hiện của các đối tượng khác đóng vai trò là chủ ngữ, tân ngữ hoặc trạng ngữ trong câu. Do đó, kính ngữ trong tiếng Hàn được hiểu cụ thể là việc sử dụng các hình thức diễn đạt phù hợp, dựa trên mối quan hệ tương quan giữa người nói với người nghe, hoặc giữa người nói với đối tượng được nhắc đến.

Bên cạnh 높임법, tiếng Hàn còn có một số thuật ngữ khác để chỉ kính ngữ như 존대법, 경어법, 존경법, 겸양법, 공손법, 대우법… Tuy nhiên, 높임법 vẫn là thuật ngữ được sử dụng phổ biến nhất.

Thông qua việc sử dụng kính ngữ, người nói nhận thức và thể hiện rõ mối quan hệ của mình với người đối thoại. Điều này không chỉ giúp duy trì sự lịch sự, tạo bầu không khí thân thiện trong cuộc trò chuyện mà còn đảm bảo cho toàn bộ cộng đồng ngôn ngữ vận hành suôn sẻ.

Phân loại kính ngữ

Một trong những đặc điểm khiến tiếng Hàn trở nên khác biệt so với các ngôn ngữ khác chính là hệ thống kính ngữ rất phát triển. Điều này được thể hiện qua việc kính ngữ tiếng Hàn được chia thành ba loại là kính ngữ chủ thể (đề cao chủ thể hành động, trạng thái), kính ngữ khách thể (đề cao tân ngữ của hành động) và kính ngữ đối phương (đề cao người nghe).

1. Kính ngữ chủ thể

Kính ngữ chủ thể (주체높임법) là phương thức thể hiện sự tôn trọng với chủ ngữ trong câu. Phương thức này được thực hiện chủ yếu bằng cách thêm vĩ tố hàng trước ‘-(으)시’ vào sau thân động từ, tính từ liên quan đến chủ thể. Bên cạnh đó, với danh từ làm chủ ngữ được đề cao, người nói có thể gắn thêm hậu tố ‘-님’ hoặc sử dụng tiểu từ ‘-께서’ (thay cho tiểu từ ‘-이/가’); tuy nhiên, việc này không mang tính bắt buộc.

Phần lớn động từ và tính từ đều có thể kết hợp với vĩ tố ‘-(으)시-‘, tuy nhiên một số trường hợp lại sử dụng từ kính ngữ đặc biệt riêng biệt. Ví dụ: 먹다 -> 드시다 / 잡수시다; 마시다 -> 잡수시다; 있다 -> 계시다, 자다 -> 주무시다; 아프다 -> 편찮으시다. Bên cạnh đó, một số danh từ cũng có danh từ kính ngữ tương ứng, ví dụ: 밥 -> 진지; 생일 -> 생신, 집 -> 댁; 이름 -> 성명; 나이 -> 연세,…

Trong trường hợp đối tượng được đề cao không phải là chủ ngữ trực tiếp trong câu, mà chủ ngữ lại là bộ phận cơ thể, tài sản hoặc các yếu tố liên quan đến người đó (như suy nghĩ, tình trạng), người nói vẫn có thể thêm vĩ tố ‘-(으)시’ vào động từ hoặc tính từ của chủ ngữ đó. Hiện tượng này được gọi là kính ngữ gián tiếp (간접 높임).

2. Kính ngữ khách thể

Kính ngữ khách thể (객체높임법) là phương thức thể hiện sự tôn trọng với đối tượng tiếp nhận hành động trong câu (thường đóng vai trò là tân ngữ hoặc trạng ngữ). Phương thức này được thực hiện chủ yếu bằng cách sử dụng những từ vựng kính ngữ đặc thù. Ví dụ: 묻다 -> 여쭈다/여쭙다; 주다 -> 드리다; 만나다 -> 뵈다/뵙다,… Ngoài ra, đối với danh từ là trạng ngữ trong câu, người nói sẽ sử dụng tiểu từ ‘-께’ thay cho tiểu từ ‘-에게/한테’.

3. Kính ngữ đối phương

Kính ngữ đối phương (상대높임법) là phương thức thể hiện sự tôn trọng với người nghe. Phương thức này được thực hiện chủ yếu bằng cách sử dụng hệ thống đuôi câu (종결어미) đa dạng, phù hợp với mức độ chênh lệch giữa vị thế của người nghe với người nói, và mức độ thân mật giữa hai người.

		Trần thuật (평서문)	Nghi vấn (의문문)	Mệnh lệnh (명령문)	Thỉnh dụ (청유문)	Cảm thán (감탄문)	Mức độ đề cao
Thể trang trọng (격식체)	합쇼체 하오체 하게체 해라체	하십니다 하오 하네 한다	합니까? 하오? 하나? 하니?	하십시오 하오 하게 해라	하십시다 합시다 하세 하자	– 하는구려 하는구먼 하는구나	Rất đề cao Hơi đề cao Hơi hạ thấp Rất hạ thấp
Thể không trang trọng (비격식체)	해요체 해체	해요 해	해요? 해?	해요 해	해요 해	해요 해	Đề cao chung Hạ thấp chung

• Thể 합쇼체: dùng khi người nghe lớn tuổi hơn hoặc có vị thế cao hơn người nói, hoặc khi hai người không thân thiết nên cần phải giữ lễ nghĩa. Dạng này mang lại cảm giác trang trọng và lịch sự.

• Thể 하오체: dùng khi người nghe bằng tuổi người nói, hoặc là người có vị thế thấp hơn nhưng không thân thiết nên khó xưng hô hạ thấp. Ngoại trừ đuôi câu -(으)ㅂ시다, thể này ít khi dùng trong văn nói hằng ngày mà thường xuất hiện trong tiểu thuyết, phim ảnh cổ trang. Trong văn viết như bảng hiệu, biển báo, bản hướng dẫn, thể này thường xuất hiện dưới dạng câu mệnh lệnh.

• Thể 하게체: dùng khi người nghe bằng tuổi người nói, hoặc là người ở vị thế thấp hơn nhưng người nói vẫn muốn tôn trọng, đối xử lịch sự ở một mức độ nhất định với họ. Chủ yếu dùng giữa những người bạn đã lớn tuổi, giáo sư lớn tuổi nói với học trò không còn quá trẻ, bố mẹ vợ nói với con rể, hoặc cấp trên trong công ty nói với cấp dưới.

• Thể 해라체: dùng khi người nghe nhỏ tuổi hơn người nói hoặc hai người là bạn bè thân thiết.

• Thể 해요체: dùng khi người nghe lớn tuổi hơn hoặc có vị thế cao hơn người nói. Dạng này mang lại cảm giác mềm mỏng, lịch sự và thân thiết.

• Thể 해체: dùng khi người nghe nhỏ tuổi hơn người nói hoặc hai người là đồng nghiệp thân thiết, bạn bè, tiền bối – hậu bối, hay anh chị em trong gia đình.

Luyện tập về kính ngữ

Tài liệu tham khảo
1. Ahn Joo-hoh. (2022). 최근 한국어 높임법 사용과 변화 양상(A Study on the Recent Perceptions and Changes in the Using of Korean Honorifics). 동악어문학, 86(-), 121-143.
2. Kim Young-in. (2002). 한국어의 높임법 체계(A study of Korean Honorifie System). 돈암어문학, -(15), 125-147.
3. Lee Byung-kyu. (2005). 높임법과 간접 높임. 새국어소식, (84). korean.go.kr
4. Lee Jeong-hui và cộng sự. (2015). Get it Korean Grammar 5. Hawoo Publishing Inc.
5. Lee Jungbok. (1999). 국어 경어법의 전략적 용법에 대하여(On the Strategic Usage of Korean Honorifics). 어학연구, 35(1), 91-121.
6. Viện Ngôn ngữ Quốc gia Hàn Quốc. (n.d.). 높임법. Trong Từ điển tiếng Hàn Tiêu chuẩn (표준국어대사전). Truy cập ngày 22/8/2026 từ https://stdict.korean.go.kr/search/searchView.do

---